วิธีใช้เทคโนโลยีชีวภาพให้ควบคู่กับการเกษตร

Biotech-agriculture-tandemชาวไร่ ชาวสวน ชาวนา ส่วนมากแล้วล้วนเป็นนักวิทยาศาสตร์หรือนักวิจัยด้านการเกษตรในยุคบุกเบิกทั้งนั้น เพียงแต่เป็นการใช้ภูมิปัญหาชาวบ้านหรือท้องถิ่นให้เป็นประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นการดองเหล้า หมักอาหาร ทำน้ำปลา ถนอมอาหาร หรือกระบวนการนำสมุนไพรมาใช้ต่างๆ เป็นยาหม้อ

ส่วนมากแล้วเทคโนโลยีชีวภาพด้านการเกษตรจะมีความหลากหลายมาก ไม่ว่าจะเป็นการตัดแต่งพันธุกรรมพืช สัตว์ ไม่ว่าจะเพื่อเป้าหมายเพิ่มผลผลิต หรือสร้างภูมิคุ้มกันต่อโรค ต้านทานศัตรูพืช หรือทนทานต่อสภาพแวดล้อมเช่น ความแล้ง อุทุกภัย อากาศหนาวเย็น หรือร้อนชื้น หรือทำให้ผลไม้สุกงอมช้ากว่าปกติเพื่อลดความเสียหายในระหว่างขนส่ง และการเพิ่มผลผลิตให้มากขึ้นโดยไม่ต้องใช้พื้นที่เพาะปลูกมากเกินไป

แล้ววิธีการที่นิยมใช้กันมีอะไรบ้าง

เดิมทีไม่ค่อยใช้เทคนิคที่ไม่สลับซับซ้อนมาก เช่น การคัดเลือก ปรับปรุงพัฒนา ขยายพันธุ์พืชสำหรับในครัวเรือน แต่เมื่อต้องนำมาใช้ในภาคอุตสาหกรรมเพื่อประโยชน์ในสเกลใหญ่ ทำให้พัฒนาการทำงานและวิธีการที่ซับซ้อนมากขึ้นไปอีก หนึ่งในเทคนิคที่ใช้กันมากคือ การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อและการสังเคราะห์ แต่ทั้งนี้ก็อยู่ที่เป้าหมาย เงินทุน ระยะเวลาด้วย

สำหรับการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช (Plant tissue culture) นับเป็นศาสตร์ที่สำคัญสาขาหนึ่ง เกิดจากการนำเซลล์เนื้อเยื่อหรือใช้อวัยวะส่วนที่เป็นเนื้อเยื่อเจริญของพืชมาเลี้ยงในอาหารสังเคราะห์ในสภาพที่ปราศจากเชื้อ แต่ต้องอยู่ในการควบคุมสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสมด้วย เช่น การปรับอุณหภูมิ แสงสว่าง ความชื้น ฯลฯ

ส่วนการสังเคราะห์ มักนำมาใช้เพื่อทำอาหารสังเคราะห์ ซึ่งจะนำมาใช้เลี้ยงชิ้นส่วนของพืชให้เจริญเติบโตจนกลายเป็นต้นพืชใหญ่พอ ส่วนการประยุกต์เทคนิคเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชไปใช้ประโยชน์ในทางเกษตรต่างๆนั้น มีความหลากหลายและขึ้นอยู่กับเป้าหมายของการใช้งาน ตัวอย่างเช่น

  • เพื่อใช้ขยายพันธุ์พืช โดยเฉพาะพืชที่มีคุณค่ามากทางเศรษฐกิจ เช่นข้าวโพด อ้อย น้ำตาล ยางพารา รวมถึงพืชที่มีปัญหาด้านการเพาะปลูกเนื่องจากสภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม และพืชสมุนไพรที่หายากหรือใกล้สูญพันธุ์ แต่มีความจำเป็นต่อการนำมาใช้ด้านเภสัชกรรม ช่วยลดปัญหาขาดแคลนอาหารและยาในหลายประเทศ
  • ให้ได้พันธุ์พืชที่มีผลผลิตสูง หรือเพิ่มความต้านทาน ทนทานต่อความแห้งแล้ง ปรับปรุงพันธุ์ให้เหมาะต่อสภาพดินฟ้าอากาศที่จะนำไปใช้ปลูกต่อไป ตัวอย่างเช่น นำลูกสตรอเบอรี่และผลไม้เมืองหนาวมาปลูกในพื้นที่เขตร้อน เป็นต้น
  • เก็บรักษาพันธุ์ให้ได้ระยะเวลานานขึ้น หรือทำให้ผลสุกงอมช้า มีผลต่อการขนส่ง ทำให้เก็บรักษาไว้ได้นาน
  • พืชที่มีการพัฒนาจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเจริญในสภาพที่ปราศจากเชื้อ สามารถนำมาใช้ต่อยอดกับการกำจัดโรคในพืชได้ เช่น การจัดการไวรัส ทำพืชปลอดเชื้อ
  • ผสมผสานเซลล์เข้าด้วยกันระหว่างพืชสองชนิดทำให้สร้างพืชพันธุ์ใหม่ที่รวมคุณลักษณะดีเด่นของพืชสองแบบไว้ด้วยกันได้

Jaroo-tree